<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3.dtd">
<article article-type="research-article" dtd-version="1.3" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xml:lang="ru"><front><journal-meta><journal-id journal-id-type="publisher-id">kbsu</journal-id><journal-title-group><journal-title xml:lang="ru">Электронный журнал «Кавказология»</journal-title><trans-title-group xml:lang="en"><trans-title>Kavkazologiya</trans-title></trans-title-group></journal-title-group><issn pub-type="epub">2542-212X</issn><publisher><publisher-name>КБГУ</publisher-name></publisher></journal-meta><article-meta><article-id pub-id-type="doi">10.31143/2542-212X-2022-4-438-450</article-id><article-id custom-type="edn" pub-id-type="custom">TSLKMS</article-id><article-id custom-type="elpub" pub-id-type="custom">kbsu-315</article-id><article-categories><subj-group subj-group-type="heading"><subject>Research Article</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="section-heading" xml:lang="ru"><subject>Русский язык. Языки народов России</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="section-heading" xml:lang="en"><subject>Russian language. Languages of the peoples of Russia</subject></subj-group></article-categories><title-group><article-title>Основные этапы становления и развития литературного карачаево-балкарского языка (к 100-летию образования Кабардино-Балкарской Республики)</article-title><trans-title-group xml:lang="en"><trans-title>The main stages of formation and development of the literary karachay-balkarian language (to the 100th anniversary of formation of the Kabardino-Balkarian Republic)</trans-title></trans-title-group></title-group><contrib-group><contrib contrib-type="author" corresp="yes"><contrib-id contrib-id-type="orcid">https://orcid.org/0000-0002-5972-8472</contrib-id><name-alternatives><name name-style="eastern" xml:lang="ru"><surname>Улаков</surname><given-names>Махти Зейтунович</given-names></name><name name-style="western" xml:lang="en"><surname>Ulakov</surname><given-names>Makhti Z.</given-names></name></name-alternatives><email xlink:type="simple">maxtti@mail.ru</email><xref ref-type="aff" rid="aff-1"/></contrib><contrib contrib-type="author" corresp="yes"><contrib-id contrib-id-type="orcid">https://orcid.org/0000-0003-1765-0176</contrib-id><name-alternatives><name name-style="eastern" xml:lang="ru"><surname>Мусуков</surname><given-names>Борис Абдулкеримович</given-names></name><name name-style="western" xml:lang="en"><surname>Musukov</surname><given-names>Boris A.</given-names></name></name-alternatives><email xlink:type="simple">kbigi@mail.ru</email><xref ref-type="aff" rid="aff-1"/></contrib></contrib-group><aff-alternatives id="aff-1"><aff xml:lang="ru">Институт гуманитарных исследований – филиал Кабардино-Балкарского научного центра РАН<country>Россия</country></aff><aff xml:lang="en">Institute for Humanitarian Studies – Branch of the Kabardin-Balkarian Scientific Center of the Russian Academy of Sciences<country>Russian Federation</country></aff></aff-alternatives><pub-date pub-type="collection"><year>2022</year></pub-date><pub-date pub-type="epub"><day>30</day><month>12</month><year>2022</year></pub-date><volume>0</volume><issue>4</issue><fpage>438</fpage><lpage>450</lpage><permissions><copyright-statement>Copyright &amp;#x00A9; Улаков М.З., Мусуков Б.А., 2022</copyright-statement><copyright-year>2022</copyright-year><copyright-holder xml:lang="ru">Улаков М.З., Мусуков Б.А.</copyright-holder><copyright-holder xml:lang="en">Ulakov M.Z., Musukov B.A.</copyright-holder><license license-type="creative-commons-attribution" xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" xlink:type="simple"><license-p>This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.</license-p></license></permissions><self-uri xlink:href="https://www.caucasology.ru/jour/article/view/315">https://www.caucasology.ru/jour/article/view/315</self-uri><abstract><p>Статья посвящена исследованию истории становления и развития литературного карачаево-балкарского языка за прошедшие сто лет. Даётся обзор его изученности, излагаются актуальные проблемы функционирования и определяются перспективы дальнейшего совершенствования. Проводится полиаспектный анализ исследуемого языка с учётом основных, наиболее значимых изданий за рассматриваемый период. Как особые достижения карачаево-балкарского языкознания выделяются фундаментальные проекты «Толковый словарь карачаево-балкарского языка» и «Современный карачаево-балкарский язык». Предлагается новая периодизация развития литературного карачаево-балкарского языка и эволюционирования его в статус государственного. Обращается внимание на сформулированные перед филологами задачи определения на стыке гуманитарных дисциплин конкретного вклада классиков балкарской и карачаевской литератур в укрепление норм изучаемого языка. Уделяется внимание разработке вопросов, связанных с письменностью, алфавитом, орфографией и терминологией. Отмечается, что для дальнейшего успешного функционирования родного языка требуется совершенствование самой практики создания комплексных исследований, его методики, унификации лексических норм. Указывается на целесообразность разработки научных принципов отбора языковых явлений с учетом региональных особенностей. Обосновываются перспективные возможности расширения функций, предусмотренные официальным статусом «литературный язык» в двух субъектах РФ: Кабардино-Балкарской и Карачаево -Черкессой республиках.</p></abstract><trans-abstract xml:lang="en"><p>The article is devoted to the study of the formation and development of the literary Karachay-Balkar language history over the past hundred years. An overview of its study is given, current problems of functioning are outlined, and prospects for further improvement are determined. A multi-aspect analysis of the studied language is conducted, considering the main, crucial publications for the period under review. The fundamental projects “Explanatory dictionary of the Karachay-Balkarian language” and “Modern Karachay-Balkarian language” stand out as special achievements of Karachay-Balkarian linguistics. A new periodization of the development of the literary Karachay-Balkar language and its evolution into the status of the state language is proposed. Attention is drawn to the tasks considered for philologists to determine, at the junction of humanitarian disciplines, the specific contribution of the classics of the Balkar and Karachay literatures to strengthen the norms of the language being studied. Attention is paid to the development of issues related to writing, alphabet, spelling and terminology. For the further successful functioning of the native language, it is necessary to improve the very practice of creating complex studies, its method, and the unification of lexical norms. The expediency of developing scientific principles for the selection of linguistic phenomena is indicated, considering regional characteristics. The perspective possibilities of expansion of functions provided by the official status of “literary language” in two constituent entities of the Russian Federation are substantiated: the Kabardino-Balkarian and Karachay-Cherkess republics.</p></trans-abstract><kwd-group xml:lang="ru"><kwd>грамматический строй</kwd><kwd>нормы языка</kwd><kwd>письменность</kwd><kwd>терминологический словарь</kwd><kwd>лингвистическая терминология</kwd><kwd>фонетическая система</kwd><kwd>общенародный язык</kwd><kwd>литературный язык</kwd><kwd>государственный язык</kwd><kwd>классики литературы</kwd></kwd-group><kwd-group xml:lang="en"><kwd>grammatical structure</kwd><kwd>language norms</kwd><kwd>writing</kwd><kwd>terminological dictionary</kwd><kwd>linguistic terminology</kwd><kwd>phonetic system</kwd><kwd>national language</kwd><kwd>literary language</kwd><kwd>state language</kwd><kwd>classics of literature</kwd></kwd-group></article-meta></front><back><ref-list><title>References</title><ref id="cit1"><label>1</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Акбаев И. Тылмач. Русско-карачаевский словарь. – Баталпашинск: Изд-во ОБОНО Кар.-Чер. авт. обл., 1926. – 263 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">AKBAEV I. Tylmach. Russko-karachaevskii slovar' [Tylmach. Russian-Karachay dictionary]. – Batalpashinsk: Izd-vo OBONO Kar.–Cher. avt. obl., 1926. – 263 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit2"><label>2</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Алиев У.Б. Грамматика балкарского языка в 2-х частях. Учебник для неполной средней и средней школы. – Нальчик: Каббалкгосиздат, 1938. – Ч. 1. Фонетика и морфология. – 152 с.; – Ч. 2. Синтаксис. – 167 с. (на карач.-балк. яз.).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">ALIEV U.B. Grammatika balkarskogo yazyka v 2-kh chastyakh [Grammar of the Balkarian language in 2 parts]. Uchebnik dlya nepolnoi srednei i srednei shkoly. – Nal'chik: Kabbalkgosizdat, 1938. – Ch. 1. Fonetika i morfologiya. – 152 s; – Ch. 2. Sintaksis. – 167 s. (In Karachay-Balkarian).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit3"><label>3</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Алиев У.Б. Вопросы сложного предложения в русском и тюркских языках (на материалах русского, карачаево-балкарского и киргизского языков. – Ч. 1. – Черкесск: Карачаево-Черкес. кн. изд-во, 1958. – 120 с. – Ч. 2. – Нальчик: Кабард.-Балкар. кн. изд-во, 1959. – 90 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">ALIEV U.B. Voprosy slozhnogo predlozheniya v russkom i tyurkskikh yazykakh (na materialakh russkogo, karachaevo-balkarskogo i kirgizskogo yazykov) [Issues of complex proposal in Russian and Turkic languages   (based on materials from Russian, Karachay-Balkarian and Kyrgyz languages)]. – Ch. 1. – Cherkessk: Karachaevo-Cherkes. kn. izd-vo, 1958. – 120 s.; – Ch. 2. – Nal'chik: Kabard.-Balkar. kn. izd-vo, 1959. – 90 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit4"><label>4</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Алиев У.Дж. Карачаево-балкарская грамматика (горско-тюркский язык). – Кисловодск: Крайнациздат, 1930. – 197 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">ALIEV U.DZH. Karachaevo-balkarskaya grammatika (gorsko-tyurkskii yazyk) [Karachay-Balkarian grammar (mountain-Turkic language)]. – Kislovodsk: Krainatsizdat, 1930. – 197 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit5"><label>5</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Антонов-Саратовский В.П. Русско-балкарский разговорный справочник. Пер. с рус. с доп. М.А. Энеев. – Нальчик: Кабардино-Балкарск. одт. О-ва пролет. туризма [ОПТ], 1930. – 160 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">ANTONOV-SARATOVSKII V.P. Russko-balkarskii razgovornyi spravochnik [Russian-Balkar colloquial directory]. Per. s rus. s dop. M.A. Eneev. – Nal'chik: Kabardino-Balkarsk. odt. O-va prolet. turizma [OPT], 1930. – 160 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit6"><label>6</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Ахматов И.Х. Главные члены предложения и средства их выражения в современном карачаево-балкарском языке. – Нальчик: Эльбрус, 1968. – 164 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">AKHMATOV I.KH. Glavnye chleny predlozheniya i sredstva ikh vyrazheniya v sovremennom karachaevo-balkarskom yazyke [The main members of the proposal and the means of their expression in the modern Karachay-Balkarian language]. – Nal'chik: El'brus, 1968. – 164 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit7"><label>7</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Ахматланы И.Х. Къарачай-малкъар тилни синтаксиси (Синтаксис карачаево-балкарского языка). – Нальчик: Изд-во КБГУ, 1987. – 142 б. (на карач.-балк. яз.).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">AKHMATLANY I.KH. K"arachai-malk"ar tilni sintaksisi (Sintaksis karachaevo-balkarskogo yazyka) [Syntax of the Karachay-Balkarian language]. – Nal'chik: Izd-vo KBGU, 1987. – 142 b. (In Karachay-Balkarian).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit8"><label>8</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Боровков А.К. Карачаево-балкарский язык // Яфетический сборник. Т. 7 – Л.: Акад. наук СССР, 1932. – С. 35–55.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">BOROVKOV A.K. Karachaevo-balkarskii yazyk [Karachay-Balkar language]. IN: Yafeticheskii sbornik. – T. 7 – L.: Akad. nauk SSSR, 1932. – S. 35–55. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit9"><label>9</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Боровков А.К. Очерк карачаево-балкарской грамматики // Языки Се-верного Кавказа и Дагестана: Сборник лингвистических исследований. – М: Соцэкгиз, 1936. – Т. 1. – С. 11–40.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">BOROVKOV A.K. Ocherk karachaevo-balkarskoi grammatiki [Essay on Karachay-Balkarian grammar]. IN: Yazyki Severnogo Kavkaza i Dagestana: Sbornik lingvisticheskikh issledovanii. – M: Sotsekgiz, 1936. – T. 1. – S. 11–40. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit10"><label>10</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Грамматика карачаево-балкарского языка: фонетика, морфология, синтаксис. – Нальчик: Эльбрус, 1976. – 571 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Grammatika karachaevo-balkarskogo yazyka: fonetika, morfologiya, sintaksis [Grammar of the Karachay-Balkarian language: phonetics, morphology, syntax]. – Nal'chik: El'brus, 1976. – 571 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit11"><label>11</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Гузеев Ж.М. К вопросу о фонетическом освоении русской лексики карачаево-балкарском языке // Ученые записки КБНИИ. – Т. 27. Серия филологическая. – Нальчик: Эльбрус, 1975. – С. 176–182.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">GUZEEV ZH.M. K voprosu o foneticheskom osvoenii russkoi leksiki karachaevo-balkarskom yazyke [On the issue of phonetic development of Russian vocabulary in the Karachay-Balkarian languageо]. IN: Uchenye zapiski KBNII. – T. 27. – Seriya filologicheskaya. – Nal'chik: El'brus, 1975. – S. 176–182. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit12"><label>12</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Гузеев Ж.М. Проблематика словника толковых словарей тюркских языков. – Нальчик: Эльбрус, 1984. – 158 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">GUZEEV ZH.M. Problematika slovnika tolkovykh slovarei tyurkskikh yazykov [Problems of the dictionary of explanatory dictionaries of Turkic languages]. – Nal'chik: El'brus, 1984. – 158 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit13"><label>13</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Гузеев Ж.М. Семантическая разработка слова в толковых словарях тюркских языков. – Нальчик: Эльбрус, 1985. – 194 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">GUZEEV ZH.M. Semanticheskaya razrabotka slova v tolkovykh slovaryakh tyurkskikh yazykov [Semantic word development in explanatory dictionaries of Turkic languages]. – Nal'chik: El'brus, 1985. – 194 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit14"><label>14</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Гузеланы Ж.М. Карачай-малкъар морфемика. – Нальчик: Къаб.-Малкъ. Къу, 2005. – 31 б. (на карач.-балк. яз.).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">GUZELANY ZH.M. Karachai-malk"ar morfemika [Karachay-Balkarian morphemic]. – Nal'chik: K"ab.-Malk". K"u, 2005. – 31 b. (In Karachay-Balkarian).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit15"><label>15</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Гузеланы Ж.М. Бусагъатдагъы къарачай-малкъар литература тил. – Къарачай шахар: Изд-во КЧГУ, 2006. – 294 б. (на карач.-балк. яз.).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">GUZELANY ZH.M. Busag"atdag"y k"arachai-malk"ar literatura til [Busagjatdagy karachai-malkar literature til.]. – K"arachai shakhar: Izd-vo KChGU, 2006. – 294 b. (In Karachay-Balkarian).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit16"><label>16</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Гузеев Ж. М. Проблемы полисемии и омонимии в карачаево-балкарском языке. – Нальчик: Изд-во КБГУ, 2007. – 91 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">GUZEEV ZH. M. Problemy polisemii i omonimii v karachaevo-balkarskom yazyke [Problems of polysemia and homonymy in the Karachay-Balkarian language]. – Nal'chik: Izd-vo KBGU, 2007. – 91 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit17"><label>17</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Гузеев Ж.М. Актуальные проблемы фонологии карачаево-балкарского языка. – Нальчик: Изд. отдел КБИГИ, 2010. – 168 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">GUZEEV ZH.M. Aktual'nye problemy fonologii karachaevo-balkarskogo yazyka [Current problems of the phonology of the Karachay-Balkarian language]. – Nal'chik: Izd. otdel KBIGI, 2010. – 168 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit18"><label>18</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Гузеев Ж.М. Словарь омонимов карачаево-балкарского языка. – М.: Эльбрусоид, 2013. – 496 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">GUZEEV ZH.M. Slovar' omonimov karachaevo-balkarskogo yazyka [Dictionary of homo-nyms of the Karachay-Balkarian language]. – M.: El'brusoid, 2013. – 496 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit19"><label>19</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Гузеев Ж.М., Махиева Л.Х. Краткий словарь малкарского (ц/з) диалекта карачаево-балкарского языка. – Нальчик: Изд-во КБНЦ РАН, 2015. – 150 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">GUZEEV ZH.M., MAKHIEVA L.KH. Kratkii slovar' malkarskogo (ts/z) dialekta karachaevo-balkarskogo yazyka [Short dictionary of the Malkar (c/s) dialect of the Karachay-Balkarian language]. – Nal'chik: Izd-vo KBNTs RAN, 2015. – 150 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit20"><label>20</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Джабоев Ю.Х. Роль русского языка в обогащении карачаево-балкарской лексики в советский период // Теоретические проблемы карачаево-балкарского языка. – Нальчик: Эльбрус, 1979. – Вып. 1. – C. 109–118.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">DZHABOEV YU.KH. Rol' russkogo yazyka v obogashchenii karachaevo-balkarskoi leksiki v sovetskii period [The role of the Russian language in the enrichment of Karachay-Balkarian vo-cabulary in the Soviet period]. IN: Teoreticheskie problemy karachaevo-balkarskogo yazyka. – Nal'chik: El'brus, 1979. – Vyp. 1. – C. 109–118. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit21"><label>21</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Жабелова Л.Ж. Сложные имена существительные в карачаево-балкарском языке. – Нальчик: Эльбрус, 1986. – 112 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">ZHABELOVA L.ZH. Slozhnye imena sushchestvitel'nye v karachaevo-balkarskom yazyke [Complex nouns in Karachay-Balkarian]. – Nal'chik: El'brus, 1986. – 112 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit22"><label>22</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Жаппуев А.А. Термины земледелия в карачаево-балкарском языке: Ав-тореф. дис. ... канд. филол. наук. – М., 1974. – 30 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">ZHAPPUEV A.A. Terminy zemledeliya v karachaevo-balkarskom yazyke [Terms of agricul-ture in the Karachay-Balkarian language]. Avtoref. dis. ... kand. filol. nauk. – M., 1974. – 30 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit23"><label>23</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Карачаево-балкарско-русский словарь 1989 – Карачаево-балкарско-русский словарь: ок. 30 000 слов / Карачаево-Черкесский науч. – иссл. ин-т ист., филол. и экономики; С.А. Гочияева, Х.И. Суюнчев / Под. ред. Э. Р. Тенишева и Х. И. Суюнчева. – М.: Русский язык, 1989. – 832 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Karachaevo-balkarsko-russkii slovar': ok. 30 000 slov [Karachay-Balkar-Russian dictionary] / Karachaevo-Cherkesskii nauch. – issl. in-t ist., filol. i ekonomiki; S.A. Gochiyaeva, Kh.I. Suyunchev / Pod. red. E. R. Tenisheva i Kh. I. Suyuncheva. – M.: Russkii yazyk, 1989. – 832 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit24"><label>24</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Къарачай-малкъар тилни грамматикасы: фонетика, морфология, синтаксис. – Нальчик: Къабарты-Малкъар китап басма, 1966. – 400 с. (на карач.-балк. яз.).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">K"arachai-malk"ar tilni grammatikasy: fonetika, morfologiya, sintaksis [phonetics, morphology, syntax]. – Nal'chik: K"abarty-Malk"ar kitap basma, 1966 – 400 s. (In Karachay-Balkarian).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit25"><label>25</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Къарачай-малкъар тилни синонимлерини сёзлюгю. – Нальчик: ООО «Печатный двор», 2017. – 556 б. (на карач.-балк. яз.).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">K"arachai-malk"ar tilni sinonimlerini sezlyugyu [Karachai-malkar tilni synonylerini syozlyugyu]. – Nal'chik: OOO «Pechatnyi dvor», 2017. – 556 b. (In Karachay-Balkarian).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit26"><label>26</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Махиева Л.Х. Лингвистическая терминология карачаево-балкарского языка. – Нальчик. Изд-во КБНЦ РАН, 2007. – 148 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">MAKHIEVA L.KH. Lingvisticheskaya terminologiya karachaevo-balkarskogo yazyka [Lin-guistic terminology of the Karachay-Balkarian language]. – Nal'chik: Izd-vo KBNTs RAN, 2007. – 148 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit27"><label>27</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Мусуков Б.А. Морфологическая деривация глаголов в карачаево-балкарском языке. – Нальчик: Изд-во КБИГИ, 2009. – 256 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">MUSUKOV B.A. Morfologicheskaya derivatsiya glagolov v karachaevo-balkarskom yazyke [Morphological derivation of verbs in Karachay-Balkarian]. – Nal'chik: Izd-vo KBIGI, 2009. – 256 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit28"><label>28</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Мусуков Б.А. Формально-семантическая парадигма усилительных конструкций в тюркских языках. – Нальчик: Принт Центр; ООО «Полиграфсервис и Т», 2016. – 376 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">MUSUKOV B.A. Formal'no-semanticheskaya paradigma usilitel'nykh konstruktsii v tyurkskikh yazykakh [Formal semantic paradigm of amplifying constructions in Turkic languages]. – Nal'chik: Print Tsentr; OOO «Poligrafservis i T», 2016. – 376 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit29"><label>29</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Отаров И.М., Габаева А.Б. Русско-балкарский толковый словарь отраслевой лексики. – Нальчик: Эльбрус, 2000. – 197 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">OTAROV I.M., GABAEVA A.B. Russko-balkarskii tolkovyi slovar' otraslevoi leksiki [Rus-sian-Balkar explanatory dictionary of industry vocabulary]. – Nal'chik: El'brus, 2000. – 197 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit30"><label>30</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Русско-балкарский политико-терминологический словарь (Орус-малкъар политика-терминология сёзлюк). – Нальчик: Кабардино-Балкарское книжное изд-во, 1961. – 144 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Russko-balkarskii politiko-terminologicheskii slovar' (Orus-malk"ar politika-terminologiya sezlyuk) [Russian-Balkar political-terminological dictionary]. – Nal'chik: Kabardino-Balkarskoe knizhnoe izd-vo, 1961. – 144 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit31"><label>31</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Русско-карачаево-балкарский словарь. – М.: Советская Энциклопедия, 1965. – 744 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Russko-karachaevo-balkarskii slovar' [Russian-Karachay-Balkarian dictionary]. – M.: Sovetskaya Entsiklopediya, 1965. – 744 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit32"><label>32</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Современный карачаево-балкарский язык / В 2 ч. – Ч. 1. – Нальчик: ООО «Печатный двор», 2016. – 448 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Sovremennyi karachaevo-balkarskii yazyk [Modern Karachay-Balkarian language] / V 2 ch. – Ch. 1. – Nal'chik: OOO «Pechatnyi dvor», 2016. – 448 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit33"><label>33</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Современный карачаево-балкарский язык / В 2 ч. – Ч. 2. – Нальчик: ООО «Печатный двор», 2018. – 480 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Sovremennyi karachaevo-balkarskii yazyk [Modern Karachay-Balkarian language] / V 2 ch. Ch. 2. – Nal'chik: OOO «Pechatnyi dvor», 2018. – 480 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit34"><label>34</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Толковый словарь карачаево-балкарского языка в 3-х томах (Къарачай-малкъар тилни ангылатма сёзлюгю). – Т. 1. А – Ж. – Нальчик: Эль-Фа, 1996. – 1016 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Tolkovyi slovar' karachaevo-balkarskogo yazyka v 3-kh tomakh [Explanatory dictionary of the Karachay-Balkarian language] (K"arachai-malk"ar tilni angylatma sezlyugyu). T.1. A – Zh. – Nal'chik: El'-Fa, 1996. – 1016 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit35"><label>35</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Толковый словарь карачаево-балкарского языка в 3-х томах (Къарачай-малкъар тилни ангылатма сёзлюгю). – Т. 2. З – Р. – Нальчик: Эль-Фа, 2002. – 1168 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Tolkovyi slovar' karachaevo-balkarskogo yazyka v 3-kh tomakh [Explanatory dictionary of the Karachay-Balkarian language] (K"arachai-malk"ar tilni angylatma sezlyugyu). T.2. Z – R. – Nal'chik: El'-Fa, 2002. – 1168 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit36"><label>36</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Толковый словарь карачае-во-балкарского языка в 3-х томах (Къарачай-малкъар тилни ангылатма сёзлюгю). – Т. 3. С – Я. – Нальчик: Эль-Фа, 2005. – 1157 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Tolkovyi slovar' karachaevo-balkarskogo yazyka v 3-kh tomakh [Explanatory dictionary of the Karachay-Balkarian language] (K"arachai-malk"ar tilni angylatma sezlyugyu). T. 3. S – Ya. – Nal'chik: El'-Fa, 2005. – 1157 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit37"><label>37</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Улаков М.З. Основные этапы становления и развития карачаево-балкарского языка. / Вестник института гуманитарных исследований правительства КБР и КБНЦ РАН. – Вып. 14. – Нальчик: Эль-Фа, 2007. – С. 206–215.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">ULAKOV M.Z. Osnovnye etapy stanovleniya i razvitiya karachaevo-balkarskogo yazyka [The main stages of the formation and development of the Karachay-Balkarian language]. IN: Vestnik instituta gumanitarnykh issledovanii pravitel'stva KBR i KBNTs RAN. – Vyp. 14. – Nal'chik: El'-Fa, 2007. – S. 206–215. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit38"><label>38</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Улаков М.З., Махиева Л.Х. Карачаево-балкарско-русский словарь лингвистических терминов. – Нальчик: Изд-во КБНЦ РАН, 2008. – 104 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">ULAKOV M.Z., MAKHIEVA L.KH. Karachaevo-balkarsko-russkii slovar' lingvisticheskikh terminov [Karachay-Balkar-Russian Dictionary of Linguistic Terms]. – Nal'chik: Izd-vo KBNTs RAN, 2008. – 104 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit39"><label>39</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Филоненко В.И. Грамматика балкарского языка: Фонетика, морфология. – Нальчик: Каббалкгосиздат, 1940. – 88 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">FILONENKO V.I. Grammatika balkarskogo yazyka: Fonetika, morfologiya [Grammar of the Balkarian language: Phonetics, morphology]. – Nal'chik: Kabbalkgosizdat, 1940. – 88 s. (In Russ.).</mixed-citation></citation-alternatives></ref></ref-list><fn-group><fn fn-type="conflict"><p>The authors declare that there are no conflicts of interest present.</p></fn></fn-group></back></article>
